VỀ TRẬN THẮNG LỊCH SỬ NGÀY MÙNG 5 THÁNG 8 NĂM 1964 CỦA DÂN TỘC VN
...Theo phong tục của dân tộc, đi xông đất vào sáng mồng Một tết là việc làm thiêng liêng. Bác đã dành thời khắc thiêng liêng này để đến với Bộ đội Phòng không - Không quân, sắp bước vào cuộc chiến đấu mới với Không quân Mỹ. Anh Đặng Tính và tôi cũng như tập thể Đảng ủy Quân chủng cứ suy nghĩ mãi về lời dặn của Bác: “Phải kiên quyết bắn rơi máy bay địch”. Chúng tôi cho đây là mệnh lệnh của vị Tổng Tư lệnh tối cao đối với toàn quân ta, đối với Quân chủng Phòng không - Không quân...


 


I- MỆNH LỆNH CỦA BÁC HỒ GIỮA NGÀY MỒNG MỘT TẾT GIÁP THÌN

Ngày 11/81963, lần đầu tiên Mỹ cho 2 máy bay trinh sát phản lực RF.101 bay sâu vào vùng trời miền Bắc. Đồng chí Nguyễn Quang Tuyến - Tham mưu phó Binh chủng Phòng không - trực tiếp làm nhiệm vụ trực chỉ huy, hạ lệnh cho 3 trung đoàn pháo cao xạ 100 ly bảo vệ Hà Nội nổ súng (lúc đó là 9 giờ 12 phút). Nhưng rađa của các đại đội không bắt được mục tiêu nên bỏ lỡ thời cơ.

Khi 2 máy bay địch bay vào vùng trời Hà Nội lần thứ hai, Đại đội 109, Trung đoàn 220, bắn được 11 viên, Đại đội 130, Trung đoàn 260 bắn được 4 loạt (34 viên). Máy bay địch cơ động, tránh hỏa lực và bay thoát.

Đây là lần đầu tiên sau 10 năm hòa bình, bầu trời Hà Nội rền vang tiếng súng, gây xôn xao dư luận cả trong và ngoài nước.

Ngay ngày hôm sau Bác gọi tôi lên. Vừa thấy tôi, Bác đã hỏi ngay:

- Bác nghe báo cáo hôm qua chú dùng mấy chục viên đạn đại cao để bắn chim, có được con nào không mà không thấy đưa lên biếu Bác.

Tôi lặng người vì hổ thẹn.

Ngừng một lúc Bác lại hỏi:

- Tất cả bao nhiêu viên chú có nắm được không?

- Dạ. 45 viên ạ.

- Bác nghe nói mỗi viên đạn 100 ly mà hôm qua chú cho bắn vung vãi lên trời có thể nuôi sống một gia đình trung nông trong một năm. Vậy với 45 viên thì giá trị là bao nhiêu? Nước ta còn nghèo, chú cứ lệnh cho bắn lên trời phung phí như vậy mà không rơi chiếc máy bay nào thì có lỗi với nhân dân lắm.

Sáu tháng trôi qua kể từ “mốc nhục” 11/8/1963, sáng ngày 13/2/1964, đúng ngày mồng Một tết Giáp Thìn, Bác Hồ đến thăm chúc tết Đại đội 130, Trung đoàn Phòng không 260 bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Cán bộ, chiến sĩ  (CBCS) đại đội sung sướng đón Bác ngay tại trận địa. Sau khi đi một vòng quanh doanh trại kiểm tra nhà bếp, nhà ăn, Bác thân tình hỏi thăm tình hình sức khỏe và tình hình vui tết của đơn vị, rồi nói:

- Hôm nay, Bác và các đồng chí Trung ương đến thăm các chú. Bác thấy chú nào cũng khỏe mạnh, vui vẻ, Bác mừng. Đơn vị các chú được thưởng cờ, doanh trại ngăn nắp, vệ sinh sạch sẽ, như vậy là rất tốt. Bác chúc các chú năm mới mạnh khỏe, thắng lợi và nhờ các chú chuyển lời chúc tết của Bác và các đồng chí Trung ương tới gia đình các chú.

Bác hỏi:

- Các chú thấy đồng bào miền Nam chiến đấu có giỏi không, có dũng cảm không?

- Thưa Bác, có ạ.

- Vậy ta phải học tập quân và dân miền Nam anh hùng. Đế quốc Mỹ còn nhiều âm mưu thâm độc, các chú phải luôn luôn cảnh giác và lúc nào cũng sẵn sàng chiến đấu. Phải kiên quyết bắn rơi máy bay địch nếu chúng liều lĩnh xâm phạm vùng trời miền Bắc nước ta. Muốn làm được như vậy, năm nay các chú phải ra sức rèn luyện kỹ thuật cho giỏi. CBCS cần đoàn kết chặt chẽ, thương yêu nhau như anh em một nhà.

Bác nhìn một lượt các CBCS thân yêu, rồi căn dặn một lần nữa:

- Các chú phải kiên quyết bắn rơi máy bay địch nếu chúng xâm phạm miền Bắc nước ta! Các chú lập được công, tết sang năm Bác lại xuống thăm.

Bác vừa dứt lời, cả đại đội hô vang:

- Quyết tâm làm theo lời Bác dạy.

- Kính chúc Bác mạnh khỏe, sống lâu.

Bác rất vui, nói với các chiến sĩ:

- Ngày tết, các chú quên không mời Bác ăn bánh chưng mà chỉ hô khẩu hiệu!

Theo phong tục của dân tộc, đi xông đất vào sáng mồng Một tết là việc làm thiêng liêng. Bác đã dành thời khắc thiêng liêng này để đến với Bộ đội Phòng không  - Không quân, sắp bước vào cuộc chiến đấu mới với Không quân Mỹ. Anh Đặng Tính và tôi cũng như tập thể Đảng ủy Quân chủng cứ suy nghĩ mãi về lời dặn của Bác: “Phải kiên quyết bắn rơi máy bay địch”. Chúng tôi cho đây là mệnh lệnh của vị Tổng Tư lệnh tối cao đối với toàn quân ta, đối với Quân chủng Phòng không - Không quân.

  

  

II- MỆNH LỆNH CỦA ĐẠI TƯỚNG TỔNG TƯ LỆNH

Sau tết Giáp Thìn, đế quốc Mỹ bí mật thực hiện chương trình mang bí danh: “Kế hoạch tác chiến 34-A”. Nội dung bao gồm tổ chức những chuyến bay do thám miền Bắc Việt Nam bằng máy bay U2, bắt cóc người Bắc Việt Nam để lấy tin tức tình báo, thả dù tung biệt kích vào hậu phương miền Bắc, phá hoại các cơ sở kinh tế, quân  sự và tiến hành chiến tranh tâm lý.

Từ tháng 2/1964, đế quốc Mỹ lại cho các khu trục hạm thường xuyên hoạt động tuần tiễu do thám ở ngoài khơi Vịnh Bắc Bộ trong một kế hoạch gọi là Đờxôtô (Desoto) do Bộ tư lệnh Mỹ ở Thái Bình Dương (Cinpac) điều hành nhằm khống chế miền Bắc Việt Nam từ đường biển.

Ngoài ra, chúng còn liên tục dùng máy bay T28 mang phù hiệu Không quân Lào do các phi công Mỹ lái cất cánh từ Thái Lan đến ném bom các vùng do Pathét Lào kiểm soát và lan dần đến biên giới Lào - Việt, gây sức ép đối với miền Bắc Việt Nam từ phía tây.

Trước tình hình đó, ngày 26/3/1964, Bộ Tổng tham mưu ra lệnh báo động sẵn sàng chiến đấu trong lực lượng Phòng không toàn miền Bắc.

Ngày hôm sau, 27/3/1964, tại Hội trường Ba Đình, Hồ Chủ tịch đã triệu tập “Hội  nghị chính trị đặc biệt”. Đây là “Hội nghị Diên Hồng” của thời đại mới nhằm chuẩn bị cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân sẵn sàng bước vào một cuộc chiến đấu.

Tại Hội nghị, Hồ Chủ tịch phân tích: “Tình hình miền Nam Việt Nam hiện nay chứng tỏ một cách rõ rệt sự thất bại không thể tránh được của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh đặc biệt này”. Người tuyên bố: “Hiện nay bọn hiếu chiến Mỹ và bè lũ tay sai mới của chúng lại ba hoa hô hào “Bắc tiến”. Nếu chúng liều lĩnh động đến miền Bắc thì nhất định chúng sẽ thất bại thảm hại”.

Sau đó Người kêu gọi: “Đồng bào và chiến sĩ miền Bắc, mỗi người làm việc bằng hai để đền đáp đồng bào miền Nam ruột thịt”.

Thường vụ Đảng ủy Quân chủng Phòng không - Không quân đã họp phiên đặc biệt bàn biện pháp lãnh đạo toàn Quân chủng đẩy mạnh thi đua thực hiện lời kêu gọi của Bác, đồng thời mở cuộc vận động: “Phát huy truyền thống quyết chiến quyết thắng, mỗi người làm việc bằng hai, quyết tâm bắn rơi máy bay địch, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ”.

Trong lúc các đơn vị toàn Quân chủng đang sôi nổi thi đua làm theo lời dạy của Bác thì đúng 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1964, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương đến thăm Quân chủng.

Đại tướng chọn đúng thời điểm mà đúng 10 năm trước quân đội ta đã cắm lá cờ Quyết chiến quyết thắng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên nóc hầm Đờcát ở Điện Biên Phủ, để kiểm tra sẵn sàng chiến đấu Đại đội 7, Trung đoàn 220, bảo vệ Hà Nội.

Thay mặt Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã căn dặn: “Nếu đế quốc Mỹ liều lĩnh cho máy bay xâm phạm vùng trời Tổ quốc ta, các đồng chí phải thực hiện bằng được lời dạy của Bác Hồ: “Kiên quyết bắn rơi thật nhiều máy bay địch”.

Từ Sở chỉ huy Quân chủng đến các trận địa pháo cao xạ, các chế độ trực ban chiến đấu được CBCS chấp hành nghiêm chỉnh. Các đài rađa đã thay nhau mở máy 24/24 giờ cảnh giới theo dõi mọi hoạt động của không quân địch. Trong những ngày này, tôi hầu như không rời Sở chỉ huy, thường xuyên nghe cơ quan quân báo, tác chiến báo cáo tình hình. Trong 6 tháng đầu năm 1964, Không quân Mỹ đã xâm phạm miền Bắc 202 lần, có 177 lần ban ngày và 25 lần ban đêm.

Thực ra trong số hàng trăm lần xâm phạm đó, tôi biết rõ có không ít lần do Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị Bộ Công an Nguyễn Tài “điều ra”, theo một kế hoạch tuyệt mật có bí danh là PY-27. Đây là kế hoạch được đích thân Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn trực tiếp chỉ đạo. Tôi nhớ Cục trưởng Nguyễn Tài hồi ấy còn nói vui với tôi: “Thấy phòng không các ông bắn tập toàn phải dùng mục tiêu giả nên tôi điều máy bay địch ra cho các ông bắn”.

Giữa tháng 6/1964, đế quốc Mỹ đã triệu tập hội nghị ở Hônôlulu bàn tính kế hoạch dùng không quân đánh phá miền Bắc Việt Nam.

Để thực hiện âm mưu này, từ cuối tháng 7/1964, đế quốc Mỹ đã liên tiếp cho máy bay và tàu chiến xâm phạm vùng trời và vùng biển nước ta.

Ngày 30/7/1964, Mỹ cho Khu trục hạm Marốc vào tuần tiễu sâu trong Vịnh Bắc Bộ. Nửa đêm ngày 30/7, bọn biệt kích của hải quân quân đội Sài Gòn đột nhập đảo Hòn Mê, Thanh Hóa.

Ngày 31/7/1964, đế quốc Mỹ cho máy bay T28 từ Lào sang bắn phá Đồn biên phòng Nậm Cắn. Ngày 1/8/1964, chúng bắn phá làng Noọng Dẻ thuộc huyện Kỳ Sơn, Nghệ An.

Trưa 2/8/1964, chúng lại cho máy bay cánh quạt AD6 và máy bay T28 từ Lào sang bắn phá Đồn biên phòng Nậm Cắn lần thứ 2.

Từ tối 31/7/1964 cho đến chiều 2/8/1964, tàu khu trục Marốc thuộc Hạm đội 7 của Mỹ liên tục hoạt động sâu trong vùng biển giữa đảo Hòn Mê và Lạch Trường, khiêu khích, bắn phá các thuyền đánh cá của ta trên biển.

Trước tình hình đó, để bảo vệ chủ quyền trên biển, 3 tàu phóng lôi của Hải quân ta đã được lệnh xuất kích trừng trị hành động cướp biển của Hải quân Mỹ.

 

Ngày 4/8/1964, Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ họp tại Nhà Trắng dưới sự chủ tọa của Giônxơn chính thức, thông qua kế hoạch ném bom miền Bắc. Theo kế hoạch này, các máy bay ném bom của Hải quân Mỹ sẽ đánh vào một kho xăng, 4 bến cảng và các tàu Hải quân của ta.

Đêm 4 rạng ngày 5/8, nhiều tốp máy bay Mỹ liên tiếp hoạt động trên không phận của Vịnh Bắc Bộ và dọc theo bờ biển các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Sáng ngày 5/8, chúng dựng lên câu chuyện tàu chiến Mỹ đang ở hải phận quốc tế bị Hải quân Việt Nam tấn công lần thứ hai để đánh lừa và kích động nhân dân Mỹ và nhân dân thế giới.

III- TRẬN ĐỌ SỨC ĐẦU TIÊN

Trưa ngày 5/8/1964, tại Sở chỉ huy Quân chủng Phòng không - Không quân, đồng chí Nguyễn Quang Bích, Tham mưu trưởng Quân chủng đang làm nhiệm vụ trực chỉ huy thì nhận được thông báo từ Cục Tác chiến: “Tổng thống Mỹ Giônxơn đã ra lệnh cho bọn không quân của hải quân vào đánh phá miền Bắc nước ta. Quân chủng Không quân sẵn sàng tiêu diệt địch”.

Với sự nhạy bén của một cán bộ chỉ huy phòng không dạn dày, không để chậm một giây, Tham mưu trưởng Quân chủng lệnh cho toàn Quân chủng vào cấp 1.

 

Cùng lúc đó, tại TP Vinh, các phương tiện quan sát của Trung đoàn 280 đã phát hiện thấy nhiều tốp máy bay địch đang từ biển bay vào. Chúng bay sát mặt biển từ cửa Sót theo dòng sông Cả rồi đột ngột vọt lên dãy núi Hồng Lĩnh, bổ nhào đánh phá TP Vinh.

Mục tiêu của chúng là ném bom vào kho dầu trong thành phố, bắn rốckét xuống các  trận địa pháo cao trung 90 ly và các hạm tàu của Hải quân ta tại biển cửa Hội.

Ngay từ phút đầu, bom địch đã đánh trúng kho xăng  ở trung tâm thành phố làm một số bể nổi bốc cháy. Tiếng súng đánh trả của các đơn vị Trung đoàn pháo cao xạ 280 gầm lên đĩnh đạc. Một chiếc AĐ6 bị trúng đạn, bốc cháy vào lúc 12 giờ 40 phút, lao ra phía biển rơi cách bờ hơn 10km.

Về phía ta, một trận địa pháo bị trúng đạn rốckét, 2 chiến sĩ bị thương nhẹ.

Cùng một lúc với cuộc tập kích vào Vinh, Bến Thủy, nhiều tốp máy bay phản lực Mỹ đã bay vào bắn phá cửa sông Gianh, Mũi Ròn (Quảng Bình). Bộ đội phòng không và pháo cao xạ của Hải quân hiệp đồng với lưới lửa phòng không các địa phương đã bắn rơi 1 máy bay địch ở vùng biển Lý Hòa.

Cuộc chiến đấu với máy bay địch ở TP Vinh và Quảng Bình kết thúc lúc 12 giờ 50 phút.

Buổi chiều vào lúc 14 giờ 2 phút, các đài rađa thuộc Trung đoàn 290, 291 phát hiện nhiều tốp máy bay địch bay lên vùng ven biển phía Bắc.

Một tốp AĐ5 và F48 bay thẳng tới Lạch Trường, Thanh Hóa. Chúng bay thấp, lợi dụng các vật che khuất để công kích vào một số hạm tàu của Hải quân ta. Nhưng khi vừa bay tới gần Sầm Nưa, chúng đã bị hỏa lực súng máy cao xạ của Đại đội rađa 19 do Khẩu đội trưởng Đinh Trọng Nhưỡng tiêu diệt 1 chiếc.

Các khẩu đội pháo cao xạ của bộ đội hải quân cùng phối hợp với các cỡ súng trên bờ bắn mãnh liệt, tiêu diệt thêm 1 chiếc.

Sau 30 phút chiến đấu, quân và dân Lạch Trường đã bắn rơi 2 máy bay Mỹ, (1 cánh quạt, 1 phản lực) , tiêu diệt 2 giặc lái.

Cùng thời gian này, các phương tiện quan sát của Tiểu đoàn pháo cao xạ 217 bảo vệ Hòn Gai phát hiện địch ở ngoài khơi cách bờ hơn 10 km đang bay vào.

Lực lượng địch có 8 chiếc gồm các loại AĐ4 (Skyhawk), AĐ6 (Skyraider)  và F4H (Fantom) của tàu sân bay CVA64 Constelation. Mục tiêu của chúng là đánh phá các tàu Hải quân ta đậu trong vịnh và vùng mỏ Hà Tu (Bãi Cháy, Hòn Gai).

Hai đợt đầu do hiệp đồng thiếu chặt chẽ, bắn không tập trung nên toàn tiểu đoàn không bắn rơi được chiếc nào. Tuy nhiên, lưới lửa phòng không của ta đã làm địch hoang mang, thả bom trượt mục tiêu.

 

 

Địch mở đợt công kích lần thứ 3. Do phán đoán đúng đường bay của chúng, khẩu đội súng máy 14ly 5 do Trung đội phó Trương Thanh Luyện chỉ huy đã đón lõng ở khe núi khi địch từ biển bay vào.

2 chiếc A4Đ cùng 2 chiếc F4H đã bay vào tầm bắn có hiệu quả. Trương Thanh Luyện cho khẩu đội nổ súng. Đường đạn thẳng căng găm đúng 1 chiếc AĐ4. Nó bốc cháy dữ dội rồi đâm sầm xuống cửa Giữa cách bờ hơn 1 cây số. Tên giặc lái Mỹ Anvơrét nhảy dù xuống biển đã bị quân và dân Hòn Gai bắt giữ. Đó là tên giặc lái đầu tiên bị bắt sống trên miền Bắc.

Đợt công kích cuối cùng vào vùng mỏ Hòn Gai kết thúc lúc 15 giờ 5 phút. Thêm 1 chiếc máy bay nữa đền tội. Trận chiến đấu vừa kết thúc, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã có mặt ở trận địa, nhiệt liệt biểu dương quân và dân khu mỏ và chiến sĩ Tiểu đoàn 217. Đồng chí Vương Đình Nạp, Chính trị viên tiểu đoàn đã báo cáo với Thủ tướng diễn biến trận chiến đấu. 

Thủ tướng căn dặn CBCS: “Thắng lợi của chúng ta  rất lớn nhưng mới chỉ là trận đầu. Địch có thể quay trở lại với lực lượng lớn hơn. Các đồng chí cần nhanh chóng rút kinh nghiệm, luôn luôn đề cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu để giành thắng lợi to lớn hơn nữa”.

16 giờ 30 phút, 8 chiếc AĐ4 chia làm hai tốp nhỏ đánh vào khu vực Vinh - Bến Thủy lần thứ 2.

  

Bài được xem: 21095 lần
File gửi kèm :  Tải về máy